Astronaut & Duurzaamheidspionier · 1946 - 2014
Wubbo Ockels
Astronaut & Duurzaamheidspionier
“We hebben maar één aarde, en daar moeten we zuinig op zijn.”
- Geboren
- 28 maart 1946, Almelo, Nederland
- Nationaliteit
- Nederlands
- Beroepen
- Astronaut, Natuurkundige, Hoogleraar Duurzame Technologie, Uitvinder, Ondernemer
Jeugd en opleiding
Wubbo Johannes Ockels werd geboren op 28 maart 1946 in Almelo als zoon van een elektricien. Van jongs af aan was hij gefascineerd door techniek en wetenschap. Hij studeerde natuurkunde en wiskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar hij in 1973 cum laude promoveerde op een proefschrift over kernfysica.
Na zijn promotie werkte hij als wetenschapper bij het Kernfysisch Versneller Instituut in Groningen. Zijn carrière nam een onverwachte wending toen hij in 1978 door de European Space Agency (ESA) werd geselecteerd als een van de eerste drie Europese astronauten.
Carrière
Op 30 oktober 1985 werd Wubbo Ockels de eerste Nederlander in de ruimte. Als payload specialist aan boord van de Space Shuttle Challenger (missie STS-61-A/Spacelab D1) voerde hij meer dan 75 wetenschappelijke experimenten uit tijdens de acht dagen durende missie. Hij was de eerste West-Europeaan die niet als Amerikaans staatsburger een spaceshuttlevlucht maakte.
Na zijn ruimtevlucht werd Ockels hoogleraar Aerospace for Sustainable Engineering and Technology aan de Technische Universiteit Delft. Hij richtte zich volledig op duurzame technologie en innovatie.
Bij de TU Delft leidde hij het Nuna-team, dat zonnewagens bouwde die meerdere keren de World Solar Challenge in Australië wonnen. De Nuna-wagens werden symbolen van Nederlandse innovatie in duurzame mobiliteit.
Zijn ambitieuze Superbus-project was een futuristisch concept voor een elektrisch, snel en comfortabel openbaarvervoersmiddel. De Superbus kon snelheden tot 250 km/u halen en was ontworpen als alternatief voor korte vluchten.
Latere jaren
In 2014, toen hij wist dat hij terminaal ziek was door kanker, gaf Wubbo Ockels een emotionele videoboodschap vanuit zijn ziekenhuisbed. In deze boodschap, die viral ging, sprak hij hartstochtelijk over de noodzaak om de aarde te beschermen.
"Ik wil me richten tot de jonge mensen," zei hij. "Jullie zijn de toekomst. Doe je best, de natuur te redden. Daar hoop ik zo op. Dat is mijn enige hoop."
Hij overleed op 18 mei 2014, maar zijn nalatenschap leeft voort in de duizenden studenten die hij inspireerde, de innovaties die hij in gang zette, en de boodschap die hij achterliet.
Duurzame acties
2001-2013
Nuna Solar Racing Team
Als oprichter en inspirator van het TU Delft solar raceteam won het team meerdere keren de World Solar Challenge in Australië. De technologie die werd ontwikkeld vond zijn weg naar commerciële zonnepanelen en elektrische voertuigen.
2004-2012
Superbus Project
Een revolutionair concept voor duurzaam openbaar vervoer: een elektrische 'superbus' die 250 km/u kon rijden op speciale busbanen, als alternatief voor korte vluchten en files. Het prototype demonstreerde de mogelijkheden van elektrisch vervoer.
2008-2014
Human Power Team
Begeleidde studententeams die mensaangedreven voertuigen bouwden, waaronder fietsen die snelheidsrecords braken. Dit toonde de potentie van efficiënt ontwerp en innovatie.
2014
Afscheidsrede over de Aarde
Zijn emotionele videoboodschap vanuit zijn ziekenhuisbed ging viral en inspireerde miljoenen mensen. Hij riep op tot actie voor de planeet en sprak zijn hoop uit dat de jonge generatie de natuur zou redden.
1988-2014
Onderwijs en Inspiratie
Als hoogleraar aan de TU Delft inspireerde hij duizenden studenten om duurzame technologie te ontwikkelen. Zijn colleges waren legendarisch om hun energie en visie.
Humor en persoonlijkheid
- Tijdens zijn NASA-training moest Ockels een speciale test ondergaan waarbij hij 24 uur in een kleine ruimte werd opgesloten. Hij vermaakte zich door in zijn hoofd natuurkundige formules op te lossen en kwam er ontspannen uit.
- In de ruimte experimenteerde hij met het laten zweven van water en speelde hij met de gewichtloosheid, tot grote amusement van zijn collega's.
- Hij was bekend om zijn informele stijl en droeg vaak een spijkerbroek naar officiële gelegenheden, zelfs naar ontmoetingen met koningin Beatrix.
- Studenten herinnerden zich hoe hij tijdens colleges op tafels klom om concepten uit te leggen en soms spontaan experimenten deed die niet helemaal volgens plan gingen.
- Hij at elke ochtend hetzelfde ontbijt: brood met kaas en een ei, omdat hij geen tijd wilde verspillen aan beslissingen.
- Hij had een verzameling ruimte-memorabilia, maar zijn meest gekoesterde bezit was een klein steentje dat hij als kind had gevonden.
- Hij schreef ideeën op elk beschikbaar oppervlak: servetten, programmaboekjes, zelfs op zijn hand.
- Hij weigerde met het vliegtuig te vliegen voor korte afstanden en nam altijd de trein, ondanks zijn liefde voor lucht- en ruimtevaart.
Quotes
- “We hebben maar één aarde, en daar moeten we zuinig op zijn.”Zijn bekendste uitspraak
- “Ik wil me richten tot de jonge mensen. Jullie zijn de toekomst. Doe je best, de natuur te redden.”Afscheidsrede, 2014
- “Vanuit de ruimte zie je geen grenzen. Je ziet alleen die prachtige blauwe bol, en je beseft hoe fragiel en kostbaar hij is.”Over zijn ruimte-ervaring
- “Technologie is niet het probleem, het is de oplossing. Maar alleen als we het slim gebruiken.”Over duurzame technologie
- “De aarde is geen eigendom van mensen, maar een erfenis voor de volgende generaties.”TU Delft college
- “Over het leven in de ruimte: 'Het mooiste was het uitzicht. Het moeilijkste was naar de WC gaan. Alles zweeft, ook de dingen die je liever niet ziet zweven.'”
- “Over zijn bekendheid: 'In Nederland ben ik de astronaut. In Amerika vraagt iedereen: Wubbo wie?'”
- “Over de Superbus: 'Mensen zeiden dat het onmogelijk was. Dat zeiden ze ook over de zonnewagen. En over de ruimtevaart. Ik begin een patroon te zien.'”
- “Op de vraag wat hem het meest verbaasde aan de ruimte: 'Hoe dun de atmosfeer is. Een velletje blauw om een enorme bol. En wij maar denken dat we onkwetsbaar zijn.'”